Due Diligence: 12 kiểm tra bắt buộc trước khi mua tên miền premium
Trademark, UDRP history, blacklist, archive content, owner pattern... Checklist từng dùng cho thương vụ $25K trở lên — từ cá nhân đến reseller B2B.
Due diligence (DD) trên tên miền không phải tuỳ chọn — đó là điều kiện cần để giao dịch trên $25.000. Một check thiếu có thể biến thương vụ $50K thành $0 sau một UDRP, một blacklist bất ngờ, hoặc một content nhạy cảm trong archive.org. Bài brief này là 12 kiểm tra bắt buộc, theo thứ tự ưu tiên.
Nhóm A — Pháp lý (5 kiểm tra, tuyệt đối không bỏ)
1. Trademark search. Kiểm tra trên USPTO TESS, EUIPO eSearch, JPO, và NOIP Việt Nam. Mỗi tên cần search ít nhất 3 tổ chức. Trademark active hợp lệ trong cùng class với usage tiềm năng = nguy cơ UDRP cao. Loại bỏ ngay.
2. UDRP history. Search domain trên udrpsearch.com và icann.org. Domain đã từng bị UDRP và mất → tránh tuyệt đối. UDRP đã từng và thắng → cần đọc kỹ phán quyết để xác định ranh giới.
3. WHOIS history. Dùng DomainTools History hoặc WhoisXMLAPI. Pattern owner thay đổi quá nhanh (>5 lần/3 năm), hoặc owner ẩn danh hoàn toàn → flag.
4. Court records (chỉ với deal $50K+). Search domain name trên các cơ sở dữ liệu pháp lý công khai (CourtListener cho US, BAILII cho UK). Domain liên quan tranh chấp dân sự đang treo → tránh.
5. Geo-restriction. Một số TLD có yêu cầu cư trú/business presence (ví dụ .vn yêu cầu citizen/entity Việt Nam). Xác nhận bạn đủ điều kiện sở hữu trước khi mua.
Nhóm B — Reputation (4 kiểm tra)
6. Blacklist & SpamHaus. Check domain trên SpamHaus DBL, SURBL, URIBL. Một domain trong blacklist mất 3-12 tháng để delist — nếu mua để chạy email/marketing, đây là chi phí ẩn lớn.
7. Google index status. Search "site:domain.com" trên Google. Không có kết quả nào dù domain >2 năm tuổi → flag manual penalty hoặc deindex. Tham khảo thêm Google Search Console nếu seller cho phép.
8. Archive.org content review. Đi qua wayback machine 5-10 năm. Domain từng host adult content, gambling, scam, malware → reputation residue có thể tồn tại 5-10 năm trong eyes của Google + cybersecurity vendors.
9. Backlink profile (chỉ deal $25K+). Dùng Ahrefs hoặc Majestic. Profile có 90% link từ domain spam (PBN, link farm) → tài sản chứ không phải nợ. Nhưng cần >$200/tháng tool để check chính xác.
Nhóm C — Kỹ thuật & Thương mại (3 kiểm tra)
10. DNS & technical health. Domain hiện sống trên registrar nào? DNSSEC enabled? Renewal status còn bao nhiêu? Domain expire trong 60 ngày tới có thể bị seller "buông" sau khi nhận tiền.
11. Comparable sales. Tra cứu NameBio cho 5-10 thương vụ tương đương trong 24 tháng gần đây. Giá đề xuất của seller >150% comparable → quá đắt. <50% comparable → quá tốt, cần kiểm lại lý do.
12. Escrow process. Chỉ dùng Escrow.com hoặc Sav.com escrow cho thương vụ $5K+. Không nhận chuyển trực tiếp tài khoản, không tin "giảm 10% nếu PayPal trực tiếp". Phí escrow $40-200 là chi phí bảo hiểm rất rẻ.
Cấu trúc thời gian DD
"DD không phải để tìm lý do KHÔNG mua — DD là để biết bạn đang mua chính xác cái gì. Nếu sau 12 check vẫn còn nghi ngờ, nghi ngờ đó là đúng."
Câu hỏi thường gặp
Có cần luật sư cho mọi thương vụ không?
Không. Dưới $25K, 12 checklist trên đủ. Từ $50K trở lên, nên có IP attorney review (~$500-1.500). Trên $250K, bắt buộc có cả IP attorney + escrow agent độc lập.
Trademark search trả phí khác trademark search miễn phí thế nào?
Miễn phí (USPTO TESS, EUIPO) cover ~80% nguy cơ. Trả phí (Corsearch, Trademarkia Pro) thêm common-law marks chưa register, business name lookup state-by-state. Cần thiết với deal $100K+.
Nếu seller từ chối escrow, tôi có nên rời đi?
Có. 100%. Một seller chuyên nghiệp luôn chấp nhận escrow. Từ chối escrow là tín hiệu đỏ rất rõ — bạn đang giao dịch với (a) lừa đảo, (b) seller chưa từng deal lớn, hoặc (c) seller có gì đó muốn giấu không qua được DD của escrow agent.
Bạn vừa đọc xong một brief ★
Nhận brief tiếp theo qua email mỗi sáng thứ Hai. Hoặc khám phá 1.000+ tên miền premium trên sàn liên kết.
